مشاهده جزئیات خبر

نسخه چاپي  

  سه شنبه 7 آبان 1392(12:12:12 PM)

گزارش عملکرد اداره معاضدت قضایی کانون وکلای دادگستری مرکز در نیمه اول سال 1392

 

به­نام خدا

فاستبقواالخیرات

گزارش عملکرد اداره معاضدت قضایی کانون وکلای دادگستری مرکز

 در نیمه اول سال 1392

با سلام و احترام به­تمامی وکلای عزیز و همکاران عضو کانون وکلای دادگستری مرکز.

پیرو 2 فقره گزارش قبلی کهاز اقدامات، اهداف و برنامه­های «اداره معاضدت قضایی­» تقدیم حضور شد، اینک سومین گزارش را از اقدامات انجام شده در اداره معاضدت قضایی کانون وکلای دادگستری مرکز که مربوط به نیمه اول سال 1392 است، جهت استحضار همکاران محترم منتشر می­نماید.

امید است این اقدام در تقویت رویکرد پاسخگویی به وکلای محترم بعنوان صاحبان اصلی کانون وکلای دادگستری مؤثر باشد

1- جرح و تعدیل تشکیلات اداره:

در اولین گزارش(منتشره در آبان­ماه 1391) علاوه بر بیان عملکرد سه ماه اول مدیریت خود اهداف و برنامه­های آتی اداره معاضدت را به­اطلاع همکاران رساندهو اعلام کردم که درصدد ایجاد سازمان و تشکیلاتی متناسب با وظایف اداره معاضدت می­باشم.

در گزارش دوم (منتشره در اردیبهشت 1392) که حاوی اقدامات ارائه شده در فاصله زمانی مهر 1391 تا اسفند 1391 بود اعلام نمودم که این تشکیلات پیادهشده و نمودار سازمانی اداره معاضدت را اعلام کردم.

اینک یک سال از راه­اندازی آن سازمان اداری می­گذرد و در شرایطی هستیم که این سازمان را به­عنوان یک تشکیلات اداری آزموده­ایم و حاصل این یک سال تجربه در این مقطع زمانی این است که اولاً باید در آن سازمان مختصر جرح و تعدیلی اعمال نموده و سپس برای تصویب اجرای دائمی آن مراتب را به­هیأت مدیره کانون پیشنهاد نمائیم.

جرح و تعدیل در سازمان فعلی در این حد که معاونت پیگیری پرونده­ها و معاونت وصول و محاسبات در یکدیگر ادغام شده و تحت عنوان معاونت پی­گیری و وصول به­فعالیت خود ادامه دهند لازم به­نظر می­رسد، همچنین مناسب است شعب عرایض و قضایی که وظایف آن در یک جهت و مکمل یکدیگر می­باشد تحت نظر یک معاونت مستقل به­نام معاونت بررسی وتعیین وکیل اداره شود که بتواند ارتباط این 2 شعبه را روان­تر نماید. ولی بقای سایر واحدها و معاونت­ها ضروری بوده و به­بهبود روند امور اداره کمک می­نماید.

در مقام اجرای وظایف معاونت­ها نیز باید دقت عمل بیشتری معمول گردد، به­ویژه برای اجرای بهتر وظایف شعبه قضایی باید تدابیری بیندیشیم که تعیین وکیل معاضدتی به­عنوان اصلی­ترین وظیفه اداره معاضدت با دقت و وسواس بیشتری انجام شود.

2- تقاضاهای واصله برای تعیین وکیل:

بررسی تقاضاهای واصله از سوی متقاضیان وکیل معاضدتی را شعبه عرایض بر عهده دارد. در این شعبه در معنای واقعی امر بررسی قضایی و حقوقی نسبت به­­تقاضاها معمول و با اساس بودن دعوی و امکان پیشرفت آن توسط همکاران بررسی و تعیین می­گردد.

 به­واقع این شعبه حقوقی­ترین قسمت کانون و نوعی دادگاه به­حساب می­آید، زیرا حاصل بررسی اسناد­ومدارک متقاضی در این شعبه منجر به­موافقت با تقاضا یا ردّ تقاضای تعیین­وکیل معاضدتی می­گردد و اثر موافقت و یا ردّ این تقاضا در حقوق متقاضی بسیار بدیهی است.

این شعبه به­طور متوسط روزانه به­15 تقاضای واصله رسیدگی می­­کند و تقریباً دو سوم این تقاضاها را می­پذیرد. سایر تقاضاها یا به­دلیل عدم احراز بی­بضاعتی متقاضی یا واهی و بی­اساس بودن دعوا مردود اعلام می­گردد.

موارد نادری از تقاضاها هم به­دلیل اینکه اشخاص متقاضی و صاحب حق به­اداره مراجعه نمی­نمایند و افرادی به­وکالت از متقاضی مراجعه کرده­اند ردّ می­شود (به­دلیل نص قانون که بر حضور شخص متقاضی تصریح دارد).

در طول شش ماه گذشته برای تقویت عملکرد این شعبه 2 نفر از همکاران وکیل به­مستشاران شعبه اضافه شده و اینک ده نفر از همکاران (روزانه 2 نفر) وظایف این شعبه را انجام می­دهند.

3- تعیین وکیل معاضدتی:

در شعبهقضایی با بررسی کیفیت پرونده­های تشکیل شده و تعیین سختی و سادگی و نوع دعوای مطروح، نسبت به­تعیین وکیل معاضدتی مناسب اقدام می­شود.

تلاش بر این است که حتی­الامکان به­ماهیت دعوی و تخصص و تجربه وکیل و محل دفتر وکیل و دادگاه صالح توجه شود تا انتخاب وکیل تا حد امکان متناسب با دعوا باشد. در عین حال ترتیب الفبایی نیز رعایت می­شود.

به­دلیل برخی مشکلات گاه در عمل وکیل انتخابی از سوی شعبه قضایی، تناسب کامل با پرونده نداشته است، ولی حتی در این موارد هم وضعیت به­نسبت شیوه قبلی بسیار قابل قبول­تر است زیرا بدیهی است که بررسی کیفیت پرونده و توجه به­علاقمندی و سایر شرایط وکیل هر چقدر هم دقیق نباشد، لااقل از انتخاب وکیل صرفاً بر اساس ردیف الفبایی  مناسب­تر به­حال وکیل و موکل خواهد بود.

در حال حاضر شعبه قضایی از همکاری 5 نفر از وکلای محترم و با سابقه برخوردار است.

یکی از اشکالات موجود در شعبه قضایی کاغذی بودن ثبت سوابق و تجربیات و علاقمندی­های همکاران است. تا حال به­دلایل بودجه­ای و اداری و فنی امکان طراحی و راه­اندازی نرم­افزاری که بتواند مشخصات، سوابق، تجربیات و علاقمندی­های همکاران وکیل را ذخیره نماید، فراهم نشده است و بیم آن می­رود در زمانی که مجدداً نوبت ارجاع پرونده به­همین گروه از وکلا شود، این اطلاعات در دسترس همکاران شعبه قضایی نباشد. امیدوارم با همکاری هیأت مدیره امکان طراحی نرم­افزاری ویژه اداره معاضدت فراهم گردد.

4- پیگیری پرونده­ها:

در طول شش ماهه اول سال 1392 همکاران عزیزم در شعبه پیگیری پرونده­ها همزمان نسبت به­­بررسی اولیه تمامی پرونده­های قدیمی اداره (مربوط به­سال­های 1385 و 1386) که نزدیک به سه­هزار فقره است اقدام نموده و موارد نقص آن را استخراج نمودند. همچنین در مورد پرونده­های جاری که از سال 1391 به­بعد تشکیل شده است با وکلای محترم تماس گرفته و بر روند پرونده معاضدتی نظارت داشته و اکثر همکاران محترم وکیل که جدیداً پرونده معاضدتی به­آنها ارجاع شده است بطور کتبی از جریان پرونده به­اداره معاضدت گزارش داده­اند.

در این شعبه پرونده­های معاضدتی تشکیل شده درسال­های 1378 تا 1390 همچنان در حال بررسی است و امیدوارم تا پایان سال 1392 تمامی پرونده­های اداره حداقل برای یک بار تحت نظر همکاران شعبه پیگیری قرار گرفته و وضعیت آنها معلوم و مشخص شود.

دامنه فعالیت همکاران محترم شعبه پیگیری زمانی بخوبی به­چشم می­آید که بدانیم به­دلیل طبع کار وکلا معمولاً دسترسی به­آنها در طول ساعات اداری(که همکاران شعبه پیگیری در اداره معاضدت حضور می­یابند) امری مشکل است و لذا ارتباط با هر یک از همکاران وکیل مستلزم چندین بار تماس تلفنی و گذاشتن پیام متنی و صوتی بوده است و لذا تماس­های تلفنی ناموفق با وکلا نزدیک به­چند برابر تماس­های موفق بوده است.

5- وصول حق­الوکاله سهم کانون­:

وظیفه معاونت وصول و محاسبات اداره تعیین تکلیف نسبت به­حق­الوکاله­های دریافتی احتمالی همکاران در پرونده­های معاضدتی است.

در طول شش ماه گذشته این شعبه با بررسی پرونده­هایی که امر دفاع در آنها پایان یافته است نسبت به­آن دسته از پرونده­ها که به­نفع موکل معاضدتی مختومه شده است اقدام به­بررسی مسأله وصول یا عدم وصول حق­الوکاله از سوی همکاران وکیل نموده و گرچه در اکثر موارد حق­الوکاله­ای وصول نشده است، اما در مواردی که وجهی وصول شده نسبت به­تعیین وضعیت پرداخت سهم کانون (20% وجوه دریافتی بابت حق­الوکاله) اقدام نموده اند عملاً مواردی که منجر به­وصول حق­الوکاله سهم کانون شده نادر بوده است!

6- مشاورهحقوقی رایگان به­مراجعان:

طی 2 گزارش قبلی راجع به­برنامه­ها و اهداف مربوط به­حوزه مشاوره حقوقی به­مراجعان مطالبی به­عرض همکاران محترم رساندم. ارتقای سطح کیفی مشاوره حقوقی، شناسایی نیروهای جدید برای اضافه­ کردن بهوکلای شاغل در دفاتر معاضدت مجتمع­های قضایی، ارتقاء سطح کمی مشاوره حقوقی از طریق راه­اندازی دفاتر معاضدت در مراکز جدید قضایی و غیر قضایی از جمله این اهداف و برنامه­ها بوده است. درجهت تحقق این برنامه هم اینک 2 بخش در اداره معاضدت  فعال می­باشند: یکی مراکز مشاوره در مجتمع­های قضایی و مراکز غیر قضایی و دیگری شعبه راهنمایی مستقر در اداره معاضدت.

اول- شعبه راهنمایی:

شعبه راهنمایی (که در دفتر مرکزی اداره معاضدت مستقر است) به­مراجعان مشاوره حقوقی رایگان ارائه می­کند.

گرچه هنوز امکان راه­اندازی دفتر مشاوره به­وکلا و مشاوره از راه دور( که در برنامه­های این­جانب برای شعبه راهنمایی و طی گزارش اول اعلام شده بود ) فراهم نگردیده است، اما دفتر مشاوره به­مردم که از سابق در اداره فعال بوده است به­نحو مؤثری تقویت شده و از آن مهم­تر اینکه یکی از ایده­های بزرگ که نایافتنی می­نمود خوشبختانه به­همت همکاران محترم صورت تحقق و وجود بخود گرفته است.

در جهت تقویت دفتر مشاوره تعداد وکلای همکار از 30 نفر به 120 نفر افزایش یافته است واز مردادماه امسال شعبه راهنمایی خدمات مشاوره حقوقی خود را به­صورت تخصصی به­مراجعان ارائه می­نماید.

در این شیوه جدید اسناد و مدارک تمامی مراجعان  ابتدا توسط احد از وکلای محترم (مسئول ارجاع) بررسی می­شود و با تعیین موضوع سئوال، متقاضی در نوبت مشاوره تخصصی قرار می­گیرد و سپس وکلایی که به­صورت تخصصی از قبلدسته­بندی شده­اند به­سئوالات آنان پاسخ می­دهند.

در حال حاضر شعبه راهنمایی در 6 شاخه حقوقیبه­مراجعان مشاوره تخصصی ارائه می­دهد.

این شاخه­ها شامل امور کیفری، امور حقوقی، امور خانواده، امور ثبتی ملکی و اراضی، امور تجاری، امور اداری( حقوق شهری و حقوق اجتماعی ) می­باشد.

اجرای شیوه مشاوره تخصصی گرچه با مشکلاتی مواجه بوده لکن نتایج افتخارآمیزی برای کانون وکلا دارد. هم وکلای محترم از مراجعه افرادی با سئوالات متنوع و گاه نامأنوس خلاصی یافته­اند و فقط در محدوده­ی تجربه و تخصص خود اقدام می­نمایند و هم مراجعان عملاً پاسخ­های دقیق­تر و کاربردی تر از وکلای مشاور دریافت می­کنند.

در صددیم تا دسته­بندی­­های فعلی را بر اساس تجربه حاصل از دو ماه گذشته جرح و تعدیل نماییم و مشاوره تخصصی را در اداره معاضدت به­عنوان یک امر ضروری و مفید توسعه و تحکیم بخشیم.

دوم- مراکز مشاوره مستقر در مراکز قضایی:

علاوه بر مشاوره حقوقی در محل مرکزی اداره معاضدت، کانون وکلا به­قصد همراهی و همکاری با دادگستری تهران در یازده مجتمع قضایی دفاتر معاضدت قضایی مستقر کرده است که حدود 250 نفر از وکلای محترم در این دفاتر به­مردم مشاوره حقوقی رایگان ارائه می­دهند.

در جهت ارتقای سطح کمّی مشاوره حقوقی در شش ماه گذشته، سعی در راه­اندازی دفاتر مشاوره در مراکز قضایی و غیر قضایی  شده است. از جمله با کمک سه­جانبه اداره معاضدت، همکاران عزیز در کمیسیون حقوق بشر کانون وکلا و کمیسیون حقوق بشر اسلامی یک دفتر مشاوره حقوقی در حوزه حقوق بشری راه­اندازی و در کمیسیون حقوق بشر اسلامی مستقر شد.

همچنین در حال مذاکره برای افتتاح دفاتر معاضدت قضایی در برخی دیگر از مجتمع های قضایی تهران میباشیم و مکاتبات اداره با مرکز رسیدگی به امور مساجد و شهرداری وشورای شهر تهران برای راه اندازی مراکز مشاوره در مساجد ، فرهنگسراها و خانه های فرهنگ محله در جریان است ولی هنوز به نتیجه قابل اعلامی نرسیده است.

همچنین در ایام ماه مبارک رمضان که توسط کمیته امداد امام خمینی (ره) هر ساله جشن رمضان برگزار می­شود، اداره معاضدت کانون وکلا چند نفر از وکلای داوطلب را تحت عنوان وکلای نیکوکار جهت ارائه مشاوره حقوقی رایگان به­کمیته امداد معرفی کرد که در گزارش عملکرد اداره کل حقوقی کمیته امداد امام (ره) هم منعکس گردید.

بعلاوه برای ارائه خدمات مشاوره حقوقی در حوزه کودکان تفاهم­نامه­ای با انجمن حمایت از حقوق کودکانامضاء شده که پس از این بطور اختصاصی همکاران محترم در حوزه حقوق کودک مشاوره حقوقی تخصصی و حمایتی ارائه خواهند داد.

7- شیوه چرخشی:

چون دفاتر معاضدت قضایی کانون در مجتمع­های سطح شهر تهران پراکنده می­باشد و حضور مداوم همکاران در هر یک از این دفاتر موجب می­شود که برخی دیگر از همکاران برای حضور در محل همکاری با سختی مواجه باشند، همچنین بافت جمعیتی و حوزه­های جغرافیایی مجتمع­های قضایی نا همگون بوده و به­همین دلیل برخی دفاتر معاضدت دارای مزیت­ و بالعکس فعالیت در برخی دیگر از مجتمع­ها موجب فشارهای روحی­و جسمی به­همکاران محترم می­گردد، لذا سیستم چرخشیبرای سومین بار در تابستان 1392 اجرا شد و با صدور ابلاغ برای همکاران محترم وکیل، محل فعالیت 80% از وکلای همکار تغییر یافت و در هر مجتمع تنها و  بطور متوسط 6 نفر از همکاران ابقاء شدند تا تجربیات و سابقه مربوط به آن دفتربه­همکاران جدید منتقل گردد.

با اجرای این سیستم تعداد اندکی از همکاران نتوانستند به­همکاری خود ادامه دهند و به­همین جهت در تابستان با ارسال پیامک تمامی وکلای عضو کانون به­همکاری با اداره معاضدت فراخوانده شدند و کسانی که داوطلب همکاری شدندبه­شرط داشتن سه سال سابقه وکالت و اشتغال رسمی در تهران به­همکاری در این دفاتر دعوت شدند.

8- گروه وکلای مرجع:

در گزارش اول خود به­همکاران راه­اندازی گروه وکلای مرجع را به­عنوان یک ابزار کمکی به­وکلای فعال­ در دفاتر مشاوره مجتمع­ها وعده دادم. خوشبختانه اینک این گروه با استفاده از وکلایی که در فراخوان اداره خود را واجد تخصص ویژه­ای در رشته­های حقوقی اعلام کرده و داوطلب همکاری با اداره معاضدت بودند راه­اندازی شده است.

در حال حاضرگروه وکلای مرجع متشکل از حدود 100 وکیل است که در سی و سه شاخه حقوقی دسته­بندی شده­اند و موافقت خود را با ارائه مشورت حقوقیتلفنی به­همکاران عضو دفاتر معاضدت اعلام کرده­اند. اگر همکاران فعال در دفاتر مجتمع­ها در خصوص­سئوال خاصی نیاز به­مشورت تخصصی بیشتر احساس کنند می­توانند از سرپرستان دفاتر نام و تلفن وکیل همکار در آن حوزه را استعلام و به­صورت تلفنی از ایشان مشورت بگیرند.

امید است که راه­اندازی و فعالیت این گروه موجب ترقی و پیشرفت کیفیت مشاوره حقوقی همکاران شود و بدین ترتیب در راهنمایی و ارشاد مراجعان دقت عمل بیشتری اعمال گردد.

9- نظارت و ارزیابی:

معاونت نظارت و ارزیابی درصدد است که با بررسی دوره­ای و فوق­العاده واحدهای مختلف اداره، کارآمدی آنها را تحت کنترل داشته و اشکالات موجود را کشف و در جهت رفع آنها اقدام نماید.

در حال حاضر برای تمامی دفاتر معاضدت قضایی مجتمع­ها و همچنین اداره مرکزی چند نفر از وکلای عزیز  به­عنوان بازرس تعیین شده­اند که نسبت به­انجام وظیفه اقدام می­نمایند.

به­نظر می­رسد برخی از همکاران عضو این شعبه هنوز نتوانسته­اند بخوبی نسبت به­اهمیت وظایف خود واقف گردند و به­همین دلیل برخی از دفاتر معاضدت از نظارت دقیق برخوردار نیستند.

به­کمک همکاران محترم در صدد رفع این معضل خواهیم بود.

10- واحد استان­ها:

با وجودی که امور نهاد وکالت در 4 استان سمنان، یزد، سیستان و بلوچستان و هرمزگان تحت نظر کانون وکلای  مرکز اداره می­­شود لکن تا حال سازمان مناسبی برای انجام امور معاضدت قضایی در این استان­ها طراحی و پیاده نشده است.

در هر یک از این استان­ها بسته به­میزان علاقمندی نماینده کانون مرکز در آن استان و سطح همکاری این همکاران با دادگستری استان امور معاضدت انجام می­شود. تا حال هیچ بودجه­ای برای اجاره کردن محلی برای استقرار دفتر معاضدت کانون (و حتی دفتر کانون وکلا) تخصیص نیافته است و به­هیچ­کس تفویض اختیاری برای انجام امور معاضدت و تعیین وکیل معاضدتی نشده است.

تا زمانی که کانون وکلای مرکز در این استان­ها سازمان درست و قابل مشاهده­ای مستقر نکند، راه­اندازی دفتر استانی اداره معاضدت به­گونه­ای که مدیریتی مناسب و مفید در آن فعال شود میسور نیست. با این وجود برای راه­اندازی دفتر استانی اداره معاضدت یک سال پیش از هیأت مدیره محترم کسب تکلیف نموده­­ام که هنوز این تقاضا در دستور جلسات هیأت مدیره قرار نگرفته است .

11- همایش فصلی.

از آنجا که بر خلاف سایر کمیسیون­ها و ادارات کانون وکلا که هر هفته یا هر دو هفته یکبار تشکیل جلسه داده و مسائل و مشکلات خود را بررسی می­نمایند، همکاران اداره معاضدت امکان برگزاری چنین نشست­های هفتگی را بدلیل کثرت همکاران و توزیع جغرافیایی دفاتر معاضدت در شهر تهران ندارند و از سوی دیگر با توجه به­ضرورت برگزاری جلساتی با حضور وکلای عضو اداره معاضدت برگزاری همایش­های فصلی در برنامه اداره معاضدت قرار گرفت و اولین همایش به­شرحی که در گزارش قبلی به­عرض همکاران رسید در بهمن­ماه 1391 برگزار شد.

همایش بهار اداره معاضدت در پنج­شنبه 23 خردادماه 1392 در سالن مرحوم جلالی نائینی کانون وکلای مرکز برگزار شد که علاوه بر همکاران اداره معاضدت برخی از اعضای هیأت مدیره محترم کانون مرکز هم در آن شرکت کردند.

در این جلسه علاوه بر ارائه گزارش کار و بحث و بررسی پیرامون مسائل مبتلابه همکاران در دفاتر معاضدت، آقای دکتر سیدعلیرضا آواییرئیس محترم کل دادگستری استان تهران سخنرانی مبسوطی در موضوع وظایف اخلاقی وکلا و قضات ارائه کرد که با استقبال همکاران مواجه شد. همچنین دکتر افتخار جهرمی ریاست محترم کانون وکلای مرکز در این جلسه پیرامون مسائل و مشکلات موجود در روابط وکلا و دادگستری سخنانی بیان داشت.

در این همایش گروهی از وکلای همکار اداره معاضدت که سال­ها با اداره همکاری داوطلبانه داشته­اند، مورد قدردانی قرار گرفته و بعلاوه به­هشت نفر از وکلا که سابقه همکاری آنان با اداره معاضدت بیشتر از 10 سال بود لوح تقدیر اهداء شد.

اسامی این همکاران به­شرح زیر است:

1-آقای حسنعلی اقبالی (15 سال)              2- آقای سیدتقی وزیری (20 سال)

3- خانم فرح ببری­زاده (24 سال)               4-خانم گیتی رنجبران (18 سال)

5- آقای هوشیار منصوری (15 سال)           6- آقای مصطفی آگاه (12 سال)

7- خانم مریم توکل (15 سال)                  8- خانم هاجر زعیم (18 سال)

9- خانم گیتی آل ابراهیم (20سال)            10-خانم سرور شریعت (10سال)

به­دلیل تقارن ماه مبارک رمضان با تابستان و همچنین فصل سفرهای تابستانی، گردهمایی تابستان وکلای اداره معاضدت در 18 مهرماه برگزار شد که شرح آن در گزارش بعدی به­استحضار همکاران خواهد رسید.

برگزاری این همایش­ها با استقبال چشمگیر همکاران مواجه شده و توانسته است نقش مثبتی در برطرف کردن مشکلات موجود و ارائه خدمات مناسب­تر به­مردم ایفا نماید.

سخن پایانی

در پایان این گزارش از وکلای محترم که خدمات معاضدتی کانون وکلا را داوطلبانه و با انگیزه­های انسانی و معنوی  بدون هرگونه چشمداشتی ارائه می­دهند و موجب ارتقا جایگاه حقوق و قانون در جامعه شده و افتخار خدمت رایگان به اقشار مختلف جامعه را برای دستیابی به حقوق حقه شان برای کانون وکلا به ثبت می رسانند قدردانی می­نمایم و برای همگی آنان توفیق روزافزون در پاسداری از حق و قانون و عدالت خواستارم.

محمدرضا کامیار

رییس اداره معاضدت قضائی کانون وکلای دادگستری مرکز

.ذکر منبع در استفاده از مطالب و تصاویر الزامی است